Vakmanschap in verbinding

Vakmanschap in verbinding, het leerpotentieel van grenzen, gaat over de uitdagingen in het beroepsonderwijs om verbindingen te leggen met de context van de school, met de jongeren, hun ouders, toeleverende en afnemende scholen en het bedrijfsleven. In dit artikel ga ik in op het leerpotentieel dat besloten ligt in het samenwerken buiten de muren van de school. Het artikel is verschenen in De Nieuwe Meso, Vakblad voor schoolleiders en bestuurders.

Vakmanschap, verlies en perspectief

Aandacht voor vakmanschap gaat enerzijds gepaard met een aanhoudende kritiek op de miskenning ervan. Anderzijds lijkt het erop dat ondernemers, overheden en opleiders het vakmanschap weer op waarde weten te schatten. De ambachtelijke zzp’er wordt als een belangrijke economische kracht gezien. Nieuwe generaties en nieuwe werkers ontwikkelen ook nieuwe vormen van vakmanschap. Voor het vakblad Opleiding en Ontwikkeling bezorgde ik een reeks artikelen over vakmanschap. In het inleidend artikel Vakmanschap, verlies en perspectief  (1) ga ik in op wat je onder vakmanschap kunt verstaan. Ik bespreek het verlies aan vakmanschap en de pijn waarmee dat verlies gepaard gaat; ik presenteer enkele perspectieven op de ontwikkeling van vakmanschap; ik ga in op opvattingen van HRD’ers over de ontwikkeling van vakmanschap en ik vraag me af wat de rol van de HRD’er in de toekomst zou moeten zijn. In de reeks verschenen verder: De spelende vakman (2), door Ton Bruining. Een portret van de timmerman, ontwerper en ondernemer Piet Hein Eek, een eigentijdse vakman. Leren van het beroepsonderwijs  (3), door Erica Aalsma, Aimée Hoeve en Ilya Zitter. Een artikel over het verweven van formele en informele vormen van leren in zogenaamde ‘hybride leeromgevingen’ in het beroepsonderwijs, dat laat zien hoe de vakmensen van morgen kunnen worden opgeleid. Hoe komt vakmanschap tot klinken (4), door Imelda Schouten. Een essay waarin wordt betoogd dat vakmensen worden gemarginaliseerd in organisaties en waarin de vraag wordt gesteld hoe het anders kan en wat dat betekent voor organisaties, managers en opleiders; Creatief vakmanschap (6), door Ton Bruining. Een reportage met verhalen van vijf creatieve vaklieden. Twee edelsmeden, een leerbewerker, een beeldhouwer en een drukker vertellen over hoe ze hun ambacht hebben geleerd hoe zij daar iedere dag weer verder aan werken; De toekomst van vakmanschap (7), door Ger Driessen. Een essay over de invloed van industrialisatie en digitalisering op vakmanschap in Nederland, over het verdwijnen van vakmanschap daardoor en over het ontstaan van nieuwe vormen; Leerrijke netwerken in de technologie (8), door Ton Bruining. In onze moderne technologische samenleving staan vakmensen aan de bron van innovatie. In een reportage komen een ondernemer uit de Maritieme sector, vaklieden uit de offshore en de procesindustrie en een opleider uit het beroepsonderwijs aan het woord: In september verscheen Vakmanschap in frontlinie van de publieke dienstverlening (9), door Ton Bruining. Een reportage waarin een verpleegkundige, een politieman en een leraar het hebben over hun vakmanschap in publieke dienstverlening. Het voorlaatste artikel Opleiden tot vakmanschap (10) is een co-productie van Ton Bruining met José van den Berg . Het stuk gaat over het opleiden van vaklieden en het professionaliseren van de opleiders. In de eerste O&O van 2015 verschijnt de epiloog, een terugblik met HRD-experts Cees Sprenger en Rolf Knijff. Wil je meer informatie over de artikelen of zelf een bijdrage leveren neem dan contact op: ton.bruining@gmail.com.

De tien artikelen werden eerder gepubliceerd in het tijdschrift Opleiding & Ontwikkeling (O&O)
1. Vakmanschap, verlies en perspectief, Ton BruiningOpleiding & Ontwikkeling, jrg. 26, nummer 1, 2013
2. De spelende vakman, Ton Bruining, Opleiding & Ontwikkeling, jrg. 26, nummer 3, 2013
3. Leren van het beroepsonderwijs, Erica Aalsma, Aimée Hoeve & Ilya ZitterOpleiding & Ontwikkeling, jrg. 26, nummer 4, 2013
4. Hoe komt vakmanschap tot klinken, Imelda Schouten , Opleiding & Ontwikkeling, jrg. 26, nummer 6, 2013
5. Creatief vakmanschap, Ton BruiningOpleiding & Ontwikkeling, jrg. 27, nummer 1, 2014
6. De toekomst van vakmanschap, Ger DriesenOpleiding & Ontwikkeling, jrg. 27, nummer 1, 2014
7. Leerrijke netwerken in de technologie,Opleiding & Ontwikkeling, jrg. 27, nummer 3, 2014
8. Vakmanschap in de frontlinie van de publieke dienstverlening, Ton BruiningOpleiding & Ontwikkeling, jrg. 27, nummer 5, 2014
9. Opleiden tot vakmanschap, Ton Bruining en José van den BergOpleiding & Ontwikkeling, jrg. 27, nummer 6, 2014
10. Vakmanschap vraagt om hands-on HRD, Ton BruiningOpleiding & Ontwikkeling, jrg. 28, nummer 1, 2015

Klasse helden Talentontwikkeling in het beroepsonderwijs

Talentontwikkeling is dé opdracht voor het beroepsonderwijs. Voor het vakblad Profiel maakten  we met collega's van ons KPC-team beroepsonderwijs een artikelenserie over talentontwikkeling. Daarin gaat het over de studenten, de leraren en de scholen in het beroepsonderwijs. De artikelen verschenen eerder afzonderlijk in Profiel. Ter gelegenheid van de NOT-onderwijsbeurs zijn ze gebundeld.  Download de publicatie van onze website.  KPC Groep op de NOT

Op 17 april organiseren we een event in de Gruyterfabriek in Den Bosch, Klasse Helden. Tijdens Klasse Helden gaan we met teams uit het beroepsonderwijs op een bijzondere manier aan de slag met Talentontwikkeling

http://www.kpcgroep.nl/kpc-groep/trainingen/bo-klassehelden-live.aspx

Lef om te leren professionaliseren

Hoe maak je van een school voor het beroepsonderwijs een professionele leeromgeving? En hoe bouw je aan de school als lerende organisatie?

Conny Daansen is de slimmerik die School durft te leren schreef. School durf  te leren is een boek over het bouwen aan de betekenis van een MBO academie voor het Nova College. Op basis van de ervaringen die sinds 2008 zijn opgedaan met de Nova-academie zoekt Conny wegen om ‘goesting’ te krijgen in het bouwen aan een school als lerende organisatie. Met haar boek laat Conny zien welke mogelijkheden er zijn , wat het van de betrokkenen vraagt en waar de wederkerigheid zit in leren en ontwikkelen.

Klaas Burger is “visual artist“. Als beeldend kunstenaar is hij een van de drijvende krachten achter de academie voor beeldvorming. Beelden zijn aanleiding voor misverstanden, spanningen en conflicten, maar ook bron van plezier, vernieuwing en hoop. De Academie voor Beeldvorming wil de tactieken, belangen en blinde vlekken achter beelden zichtbaar maken. Dit wordt gedaan door de productie van nieuw beelden in leertrajecten.

Zelf ben ik directeur beroepsonderwijs van KPC Groep. In 2008 maakte ik de bundel “Kunst|mest voor organisaties”, daarin wordt duidelijk gemaakt dat de kunst van waarde kan zijn het organiseren, door te provoceren, te ontmaskeren, te vervreemden, te spiegelen of anders te verbeelden. Eerder was ik als opleider en manager verbonden aan de bedrijfsacademies van het Catharina-ziekenhuis en van Center Parcs. 

Op 7 november ben ik de "realisator", die samen met de slimmerik Conny Daansen, kunstenaar Klaas Burger en actieve deelnemers een experiment aangaat om de inzichten over het leren professionaliseren  in school te verdiepen. 

Interesse, dan kun je je nu aanmelden via de website van het Innovatiehuis

Leergemeenschappen

Ben je geïnteresseerd in leergemeenschappen? Download dan mijn paper Didactische ergonomie voor leergemeenschappen of vraag bij mijn een exemplaar aan van de bundel De logica van vraaggericht leren, tegen de vergoeding van de verzendkosten (3,84 euro) stuur ik je een exemplaar toe. Stuur mij vandaag nog een mailbericht met de vermelding: De Logica van vraaggericht leren.

Goed zorgen voor professioneel kapitaal in het voortgezet onderwijs

Onlangs publiceerde VOION het Cahier: Goed zorgen voor professioneel kapitaal in het voortgezet onderwijs. Samen met Louis Thijssen van VOION presenteren KPC Groep collega's Evelien Loeffen, Emerance Uuytendaal en Ton Bruining een drietal cases, met praktische aanbevelingen en aanpakken om in scholen steeds beter te leren professionaliseren. Goed zorgen voor professioneel kapitaal is gebaseerd op onze ervaringen met scholen, de HRD literatuur en eigen praktijkgericht onderzoek. Download het Cahier: Goed zorgen voor professioneel kapitaal in het voortgezet onderwijs

Educatieve netwerken > Leren in verbinding

Veel onderwijsorganisaties, lerarenopleidingen en lectoraten verbinden zich in educatieve netwerken. Ondanks de goede bedoelingen blijkt het in de praktijk een tour de force om echt afscheid te nemen van het ‘hokjes denken’ en organisaties en mensen echt te verbinden rond een educatief idee. Het is niet vanzelfsprekend dat besturen, directies en leraren(opleiders) elkaar vinden in het gezamenlijk leren. Het zijn ook niet altijd de makkelijkste vragen die aan de orde zijn samenwerkingsbreed voor de betrokken participanten. Op 29 oktober verzorg ik samen met collega Rosa Hessing een masterclass Leren in  verbinding waarin we vanuit ervaringen met verschillende projecten, op basis van ons praktijkgerichtonderzoek,  met praktische instrumenten en met gezamenlijke dialoog, een antwoord te vinden op de vraag: “Hoe realiseer ik het leren van en met elkaar, zodat het een continu proces wordt van leren in verbinding?” Download ook ons whitepaper Leren in verbinding